Ročník 4 / Číslo 1-2 / Vyšlo 22. srpna 2005
BÁSNICI >>NA DIVOKO<<

Krzysztof Siwczyk

MORZE PÓŁNOCNE

wg Tomasa Tranströmera

I.

Filantropia fal zakłada jednak pewien rodzaj przyzwolenia, o którym nic nie wiesz.
Zdaje się, że dla ciebie być zabranym z tego świata oznacza blamaż pozoru,
nieodwołalną klęskę przyszłych projektów, koniec kredytu zaufania,
jakim obdarzasz podobnych tobie petentów. Trochę umiaru, błagam.
Nie przykładałbym do tego aż takiego znaczenia. Jak do niczego zresztą.
Sposób wygasania morza powinien przypomnieć ci lata spędzone
w szybkim tempie zmian, między grzechem oczekiwania, a pokutą efektu.
I ten czas pomiędzy, który wypełniłeś całym mnóstwem lokalnych diagnoz,
naciąganych usprawiedliwień i nowych otwarć starych przesądów.
Owszem, kwestia charakterologii jest tu nie do przecenienia.
Z pewnością istnieje klimat niedomówień, w którym niknie większa część
twojego życia, przynależnych tylko tobie marzeń, które pozwalają
spać spokojnie zrutynizowanym snom, jakie co noc nachodzą cię
bez specjalnej przyczyny, jeśli wziąć pod uwagę to, co dzisiaj wiemy o snach.
Wolałbyś jednak doczekać czegoś nie z tej ziemi, czegoś tak karkołomnego,
jak, nie przymierzając, ziarnko poezji, które tkwi w każdym ćwierćanalfabecie.
Drobinko, twoje rozterki są dla mnie powodem poważnych utrapień.
Tymczasem obserwuj morze, które kończy się szczęśliwie.

II.

Tego dnia fale odmówiły posłuszeństwa. Chodziliśmy po wodzie.
Wszystko zaczęło się układać. Uzyskaliśmy pewność, że nasze podejrzenia
były jedynie rodzajem metajęzyka, który wyprowadził nas na manowce
właściwego rozumienia spraw. Był to dzień powrotu na łono pisma.
Hochsztaplerka wschodów i zachodów słońca okazała się banalnie prosta.
Światło oddaliśmy do lombardu, miłość poszła pod młotek.
Zwinęliśmy kram, planszę decorum i koc, a śmierci zakopaliśmy w piachu.
Udało nam się zapomnieć i każdy wrócił do swoich problemów.
Tak jak ty myślę, że przyszedł moment na solidną prozę realistyczną.
Wszyscy mamy podobne oczekiwania, zwłaszcza teraz, kiedy tyle się mówi
o powrocie do podstawowych dylematów ducha, o namyśle nad potrzebami
człowieka w dobie szalejących iluzji autentycznych zbawień.
Myślę, że nic nie stoi na przeszkodzie, żeby spróbować jeszcze raz.
Ryzyko zmartwychwstania nie może być dla nas żadną przestrogą.
Skoro więc postanowione, niech się ziści, drobinko.
Wyjdź z wody, a ja napiszę do zecera.
On postawi parafkę.
Ty postaw krzyżyk.

SEVERNÍ MOŘE

podle Tomase Tranströmera

I.

Filantropie vln předpokládá přece jen jistý druh souhlasu, o kterém nic nevíš.
Zdá se, že pro tebe být vzatý z tohoto světa znamená blamáž zdání,
neodvolatelnou porážku budoucích projektů, konec kreditu důvěry,
Kterým obdařuješ tobě podobné žadatele. Trochu uměřenosti, prosím!
Nepřikládal bych tomu až takový význam. Jako ostatně ničemu.
Způsob vyhasínání moře by ti měl připomenout léta strávená
v rychlém tempu změn, mezi hříchem očekávání a trestem výsledku.
A ten čas mezitím, který jsi vyplnil celým množstvím lokálních diagnóz,
překrucovaných zdůvodnění a nových otvírání starých předsudků.
Ovšem, otázku charakterologie zde nelze přeceňovat.
Určitě existuje klima narážek, ve kterém mizí větší část
tvého života, snů patřících jen tobě, které dovolují
klidně spát rutinním snům, které se tě co noc zmocňují
úplně bezdůvodně, vezmeme-li v úvahu to, co dnes víme o snech.
Raději by ses přece jen dočkal něčeho z jiné planety, něčeho tak krkolomného,
Jako, s prominutím, zrnko poezie, které tkví v každém čtvrtanalfabetovi.
Drobečku, tvoje rozpaky jsou pro mně příčinou těžkých útrap.
Zatím pozoruj moře, které končí šťastně.

II.

Toho dne vypověděly vlny poslušnost. Chodili jsme po vodě.
Všechno začalo klapat. Získali jsme jistotu, že naše podezření
byla jenom druhem metajazyka, který nás svedl na scestí
Nesprávného rozumění věcí. Byl to den návratu do lůna písma.
Hochštaplerství východů a západů slunce se ukázalo být banálně prosté.
Světlo jsme dali do zastavárny, láska šla do dražby.
Sbalili jsme krám, tabule dekorum a deku, a smrti jsme zakopali do písku.
Podařilo se nám zapomenout a každý se vrátil ke svým problémům.
Stejně jako ty si myslím, že přišel čas na solidní realistickou prózu.
Všichni máme podobné naděje, zvláště teď, když se tolik mluví
o návratu k základním dilematům ducha, o zamyšlení se nad potřebami
člověka v době bláznivých iluzí autentických spasení.
Myslím, že nic nestojí v cestě tomu zkusit to ještě jednou.
Riziko zmrtvýchvstání nemůže být pro nás žádným varováním.
Když je to tedy rozhodnuté, ať se to splní, drobečku.
Vyjdi z vody, a já napíšu sazeči.
On udělá parafku.
Ty udělej křížek.



STAN RZECZY

Bezbłędny ugór bez śladu obecności,
Zbędnych oznak sprytnej kreacji.
Tak już u nas jest, nadziejo. Witamy na wyspie.
Twoje niedoczekanie właśnie się spełnia.
Cała wieczność trwała tak krótko od momentu,
Kiedy jeden umrzyk z drugim zapowiedział
Dozgonną relację z nieznanego lądu
Samych korzyści, luksusów i retardacji.
I na tym poprzestał. Cisza w eterze, prawda?
Są zdjęcia, rocznice, grządka i szacuneczek.

My też nie mówimy o tobie źle.
Mamy tutaj spięcia i sztormy, po których plaża
Usłana jest twoimi szczątkami. Widzimy dobrze
Na co było cię stać. Perypetie ewolucji, masa piasku i
Nie proszone życia wypełzły z wody. Pisze w książce. Duży błąd.
Słyszysz przed sobą głos, który cię zagada,
Kiedy wreszcie przestaniesz zaklinać tych,
Którzy przyszli pożegnać cię z honorami,
Na jakie może się zdobyć tylko niema większość,
Teraz dysponująca faktyczną racją bycia.

Będzie ci z nami lepiej.
Lepiej niż może to wyglądać z twojej perspektywy.
I żadnych pamiątek z podróży. Pobyt stały.
Każdej nocy ktoś z nas zapala latarnię,
Orientując twoją łódź, której kurs ciągle zbacza
Na drugi brzeg, o jakim plotą kościoły, seks i reklama.
Przekonaj nas, że w twoim lustrze przegląda się
Aktualny stan rzeczy i cały horyzont
Pozytywnej
Wiedzy.

POMĚRY

Bezvadný úhor beze stop přítomnosti,
Zbytečných příznaků důmyslného stvoření.
Tak už to tady chodí, naděje! Vítáme na ostrově
Tvoje až naprší a uschne právě uschlo.
Celá věčnost trvala tak krátce od chvíle,
Kdy jeden umrlec vedle druhého ohlásil
Doživotní štreku z neznámé země
Samých výhod, luxusu a retardace.
A s tím se spokojil. Ticho v éteru, že?
Jsou fotky, výročí, záhonek a maucta.

My o tobě taky nemluvíme špatně.
Máme tady sváry a bouřky, po kterých je pláž
Posetá tvými ostatky. Dobře vidíme
Na co ses zmohl. Peripetie evoluce, spousta písku a
nechtěné životy vylezly z moře. Píše v knize. Velká chyba.
Slyšíš před sebou hlas, který tě osloví,
Až už konečně přestaneš žadonit ty,
Kteří se s tebou přišli rozloučit se všemi poctami,
Na jaké se zmůže jen němá většina,
Disponující teď faktickým důvodem bytí.
Bude ti s námi lépe.
Lépe než to může vypadat z tvoji perspektivy.
A žádné suvenýry z cesty. Trvalé bydliště.
Každou noc někdo z nás zapaluje lucernu.
A naviguje tvoji loď, která neustále uhýbá z kurzu
Na druhý břeh, o kterém melou církve, sex a reklama.
Přesvědči nás, že se v tvém zrcadle zhlíží
Aktuální poměry a celý horizont
Pozitivního
Vědění.



W PAŃSTWIE ŚRODKA

W słońcu znaleźli wreszcie wytchnienie, jak widać na załączonym obrazku.
Tu ich suszymy. Po całych wiekach cierpień nadszedł raj sterylizacji.
Obciągnięta skórą, historyczna gwardia tonie w morzu waszych domysłów.

Tymczasem teraz chodzi o zdrowie i ekologię, nie o śmieszne resentymenty.
Ta starość przysięga wam wierność aż do końca, stara się
nadążyć za waszymi wizjami, jest doskonale mobilna.

Jej nagość przestała się liczyć z opinią arbitralnej estetyki,
w jakiej przyszło wzrastać przyszłym rekrutom. Tak uczą źródła.
Postawiła na sekularyzację w dobrym tonie, na styl
przejrzysty i lekki, pozbawiony balastu piekielnej symboliki.

Nic nie stara się być bardziej wymowne niż jest.
Zmurszała kobieta pyta, jak to się nazywa w waszym języku.
W państwie jej środka rodzi się właśnie
terminalna młodość.

V ŘÍŠI STŘEDU

Na slunci nalezli konečně odpočinek, jak vidíme na přiloženém obrázku.
Tady je sušíme. Po celých stoletích utrpení nadešel ráj sterilizace.
Potažená kůží, historická garda tone v moři vašich domněnek.

Zatímco teď jde o zdraví a ekologii, ne o směšné averze.
To stáří vám přísahá věrnost až do konce, snaží se
stačit vašim vizím, je dokonale mobilní.

Jeho nahota přestala brát v úvahu mínění arbitrární estetiky,
ve které museli dospívat budoucí rekruti. Tak učí prameny.
Vsadilo na sekularizaci v dobrém tónu, na styl
průzračný a lehký, zproštěný balastu pekelné symboliky.

Nic se nesnaží být více výmluvné než je.
Zvetšelá žena se ptá, jak se to řekne ve vašem jazyce.
V říši jejího středu se právě rodí
nevyléčitelné mládí.


Krzysztof Siwczyk - Nar. v r.1977. Debutoval v časopise Na Divoko (Na Dziko), laureát soutěže Rafala Wojaczka (1995), vydal mj. Divoké Děti (Dzikie Dzieci, 1995, hlavní cena soutěže Jacka Bierezina), Emil a my (Emil i my, 1999), Data Dní ( Dane dni, 2001), Básně pro kuřáky (Wiersze dla palących, 2001), Věty v obsahem (Zdania z treścią, 2003), V říší středu (W państwie środka, 2005). Představitel titulní role ve filmu WOJACZEK (rež. Lech Majewski). Psal do všech důležitých polských literárních časopisů. Jeho básně jsou přeloženy do angličtiny, němčiny, francouzštiny, slovenštiny švédštiny, slovinštiny a češtiny. Bydlí v Gliwicích.

| Obsah čísla | Titulní stránka čísla |


| email redakce: protimluv@seznam.cz | Naše bannery a ikonky | |
| webdesign © 2017 Jaroslav Němec |